Skąd się wzięło jacuzzi? Niezwykła historia i etymologia nazwy, która podbiła świat

Jacuzzi to nazwisko włoskich wynalazców. Poznaj na żywo historię pompy J‑300, pierwszej wanny z hydromasażem Roman w naszym showroomie i zobacz oryginalne Jacuzzi® w ofercie Herbeć®..

Mówimy „jacuzzi” o każdej wannie z dyszami, ale to słowo nie jest terminem technicznym, tylko nazwiskiem. Za nazwą, która trafiła do słowników na całym świecie, stoi włoska rodzina wynalazców i historia, która zaczęła się od troski ojca o chore dziecko.

Siedmioro rodzeństwa z regionu Friuli we Włoszech

Na początku XX wieku rodzeństwo Iacuzzi wyemigrowało z miasteczka Casarsa della Delizia w północnych Włoszech do Kalifornii, gdzie nazwisko zaczęto zapisywać jako Jacuzzi. Bracia byli inżynierami z pasji: zbudowali jeden z pierwszych jednopłatów z zamkniętą kabiną, a potem zajęli się nawadnianiem kalifornijskich sadów. W 1925 roku opracowali pompę zanurzeniową, która odmieniła rolnictwo. Wiedza o ruchu wody wkrótce okazała się bezcenna.

Jak czytać jacuzzi? Czy nie raz się nad tym zastanawiałeś?

„Dżakuzi”, „jakuzzi”, a może „jakucci”? Jeśli kiedyś zawahałeś się w pół słowa, nie jesteś sam. Jak czytać jacuzzi zależy od tego, w którym kraju akurat jesteś. Ta wanna ma dziś więcej wymów niż dysz.

Wymowa oryginalna, czyli włoska

W rodzinnym Friuli nazwisko brzmi [jaKUTtsi]. Włoskie „j” czyta się jak nasze polskie „j”, a podwójne „zz” jak w słowie pizza, czyli twarde „ts”. Ciekawostka: Polak czytający nazwisko litera po literze jest bliżej oryginału niż Amerykanin. Rodzina zapisywała się zresztą pierwotnie Iacuzzi, przez „I”.

Wymowa amerykańska, która podbiła świat

W Kalifornii nazwisko zaczęło żyć po angielsku. Tak powstało [dżaKUzi], z miękkim „dż” na początku i łagodnym „z” zamiast „ts”. Ta wersja ruszyła w świat razem z wanną i to ją dziś słychać najczęściej.

Jak mówi się w Polsce?

U nas przyjęło się amerykańskie [dżakuzi]. Gramatyka też ma tu coś do powiedzenia: „jacuzzi” jest rzeczownikiem nijakim i nie odmienia się. Mówimy więc „to jacuzzi”, „relaks w jacuzzi” i „dwa jacuzzi”, a nie „w jacuzzim”.

J‑300: hydroterapia, która narodziła się z miłości

W latach 40 u 15‑miesięcznego Kennetha, syna Candido Jacuzziego, rozpoznano reumatoidalne zapalenie stawów. Lekarze zalecili hydroterapię, ale dojazdy do szpitala były dla chłopca męczarnią. Candido zauważył, że szpitalny sprzęt to w gruncie rzeczy pompy, a na pompach rodzina znała się jak mało kto. Tak powstał J‑300, przenośna pompa napowietrzająca, która z każdej domowej wanny robiła gabinet hydroterapii. Od 1956 roku trafiała do szpitali i klubów sportowych, a nazwisko twórców zaczęło żyć własnym życiem. Kenneth, któremu lekarze nie dawali dobrych rokowań, dożył 75 lat.

1968: narodziny wanny z hydromasażem

Przełom przyniósł Roy Jacuzzi z trzeciego pokolenia rodziny, który przeniósł dysze do wnętrza wanny. Model Roman był pierwszą na świecie wanną ze zintegrowanym hydromasażem. Jego sercem były opatentowane dysze mieszające powietrze i wodę w proporcji 50/50. Z tej zasady marka korzysta do dziś. Tak urządzenie medyczne stało się symbolem relaksu i domowego luksusu. Wkrótce pojawiły się większe spa z podgrzewaniem i filtracją, a Jacuzzi jako pierwsze przekonało świat, że wanna ogrodowa może być sercem ogrodu, tak jak grill czy basen. Roy trafił do amerykańskiej National Kitchen & Bath Hall of Fame, a firma ma dziś ponad 250 patentów.