Dworzec kolejowy to coś więcej niż poczekalnia i kasa biletowa. To pierwsza wizytówka miasta, miejsce powitań i pożegnań, a często także jeden z najcenniejszych zabytków architektury w okolicy. Właśnie dlatego wykończenie jego wnętrz wymaga wyjątkowej wrażliwości: musi szanować historię budynku, a jednocześnie sprostać codziennemu ruchowi tysięcy podróżnych. Płytki historyczne – kamionkowe, ceramiczne i cementowe – łączą te dwa światy jak żaden inny materiał. Grupa Herbeć® od lat dostarcza je do obiektów, w których liczy się zarówno piękno, jak i trwałość, a realizacje na dworcach PKP Suwałki, PKP Otwock, PKP Oława, PKP Wawer, PKP Pruszków i PKP Milanówek pokazują, jak dobrze ten duet sprawdza się w praktyce.
Dlaczego płytki historyczne mają znaczenie na dworcach?
Większość polskich dworców powstała w czasach, gdy posadzka była elementem reprezentacyjnym. Geometryczne wzory, szachownice, bordiury i ornamenty roślinne nadawały holom charakter i prestiż. Przez dekady wiele z tych wnętrz zostało jednak zniszczonych – oryginalne płytki skuwano, zastępując je przypadkową terakotą lub gresem bez wyrazu.
Dziś podejście się zmienia. Przy modernizacji zabytkowych dworców coraz częściej stawia się na odtworzenie historycznego wystroju, a nie na jego zatarcie. Płytki historyczne pozwalają:
- zachować tożsamość budynku i jego związek z epoką, w której powstał,
- spełnić wymagania konserwatorskie przy obiektach wpisanych do rejestru zabytków,
- przywrócić wnętrzu reprezentacyjny charakter, który doceniają zarówno mieszkańcy, jak i podróżni.
Wybrane realizacje Herbeć® na dworcach PKP
Każdy z dworców, przy których modernizacji uczestniczyła Grupa Herbeć®, ma inną historię, inny styl i inne potrzeby. To najlepszy dowód na to, jak szerokie możliwości dają płytki historyczne.
- PKP Oława – najstarszy czynny dworzec kolejowy w Polsce, którego historia sięga lat 40. XIX wieku. Tutaj posadzka musiała godnie towarzyszyć budynkowi o wyjątkowej randze historycznej.
- PKP Otwock – zabytkowy dworzec z 1910 roku, zaprojektowany przez Jana Fijałkowskiego i od lat wpisany do rejestru zabytków. Prace prowadzone pod nadzorem konserwatora wymagały materiałów wiernych epoce.
- PKP Suwałki – zabytkowy obiekt z końca XIX wieku, związany z historią linii kolejowej i miasta, który po latach oczekiwania przeszedł gruntowną odnowę.
- PKP Wawer – przykład powojennej, modernistycznej architektury kolejowej, gdzie płytki podkreślają charakter innej epoki niż XIX-wieczne dworce.
- PKP Pruszków – zespół zabudowań dworcowych na jednej z najstarszych linii podmiejskich w Polsce, codziennie obsługujący ogromny ruch pasażerów.
- PKP Milanówek – dworzec, który po latach zaniedbań zyskał zupełnie nowy wizerunek i stał się przyjemnym miejscem oczekiwania na pociąg.
Różnorodność tych obiektów – od dziewiętnastowiecznej klasyki po powojenny modernizm – pokazuje, że płytki historyczne to nie jeden styl, lecz cała paleta możliwości.
Estetyka, która opowiada historię
Płytki historyczne to przede wszystkim wzór i kolor. W ofercie Herbeć® znajdują się kolekcje trzech renomowanych producentów, którzy od dziesięcioleci specjalizują się w płytkach do przestrzeni o dużym natężeniu ruchu: Winckelmans – francuska manufaktura działająca od 1894 roku (oficjalna strona: winckelmans.com), Topcer – portugalski producent, którego płytki trafiają m.in. na stacje kolejowe i stacje metra (oficjalna strona: topcer.com), oraz Zahna Fliesen – niemiecka wytwórnia z ponad 130-letnią tradycją (oficjalna strona: zahna-fliesen.de). Ich kolekcje pozwalają odtworzyć niemal każdy historyczny układ posadzki:
- klasyczne szachownice w zestawieniu czerni i bieli,
- posadzki mozaikowe z drobnych elementów kamionkowych,
- dywany ceramiczne z bordiurą i polem środkowym,
- motywy roślinne i geometryczne inspirowane secesją i art déco,
- stonowane, ziemiste barwy charakterystyczne dla wnętrz z przełomu XIX i XX wieku.
Dzięki temu posadzka staje się nie tylko podłogą, ale elementem narracji o historii miejsca – czymś, na co podróżny zwraca uwagę i co zapamiętuje.
Style i sposoby wykorzystania płytek historycznych na dworcach
Złoty wiek wzorzystych posadzek przypadł na przełom XIX i XX wieku, gdy w całej Europie działały manufaktury wielobarwnych płytek ceramicznych i cementowych. Dlatego wiele dworców z tego okresu miało posadzki, które dziś warto odtworzyć. Dobór wzoru zależy od epoki budynku i od tego, którą strefę dworca wykańczamy.
Styl dopasowany do epoki
| Epoka budynku | Charakter posadzki | Topcer | Winckelmans | Zahna Fliesen | Efekt na dworcu |
|---|---|---|---|---|---|
| Historyzm, neorenesans (poł. XIX w.) | Szachownice i geometryczne dywany w stonowanych barwach, bordiury wzdłuż ścian | Dwukolorowa szachownica z płytek 10×10 cm, gotowe wzory i bordiury z serii Victorian Designs & Borders | Klasyczna szachownica i dywany z drobnych kwadratów z bordiurą, cokoły domykające posadzkę przy ścianach | Rekonstrukcje oryginalnych XIX-wiecznych wzorów, oktagony 15 i 17 cm z kosteczką, bordiury z elementami narożnymi | Reprezentacyjny hol nawiązujący do początków kolei, łatwiejsze uzgodnienia z konserwatorem |
| Secesja i wczesny modernizm (ok. 1900–1914) | Motywy roślinne, łuki, fryzy, ciepłe ziemiste kolory | Oktagony z kontrastową kosteczką, wiktoriańskie bordiury w ciepłych barwach z palety ponad 30 kolorów | Indywidualne mozaiki z formatów od 1,2 cm, „plaster miodu” z heksagonów, zielenie, beże, czerwienie i brązy | Motywy roślinne i wielobarwne płytki odtwarzane według historycznych wzorów, bordiury spiralne i „ślimakowe” | Ciepłe, salonowe wnętrze poczekalni, bordiura prowadząca wzrok do kas i wyjść |
| Dwudziestolecie międzywojenne | Uproszczona geometria, duże pola jednobarwne, akcenty art déco | Większe formaty 15×15 i 10×30 cm, heksagony, jednobarwne pola z wąską bordiurą | Prostokąty, trójkąty, romby i krzyże do geometrii art déco, mocny kontrast czerni i bieli | „Czekoladki” (romby), wzór z gwiazdą w kole, bordiury z motywem zygzaka | Elegancka, czytelna geometria, duże pola łatwe w codziennym utrzymaniu |
| Powojenny modernizm (lata 50.–60.) | Proste rastry, kontrastowe pasy, drobne formaty | Raster z płytek 10×10 cm w jednolitych kolorach, antypoślizgowa powierzchnia | Drobne kwadraty 2–5 cm układane w pasy i rastry, kontrastowe linie prowadzące | Czarno-białe układy z kwadratów i heksagonów do stref intensywnego ruchu | Minimalistyczny wystrój podkreślający funkcjonalizm, pasy kontrastu ułatwiające orientację |
Wszystkie trzy marki łączy to, co na dworcu najważniejsze: płytki są nieszkliwione i barwione w masie, więc wzór nie ściera się pod butami i kółkami walizek, a do tego są mrozoodporne i antypoślizgowe. Winckelmans i Zahna Fliesen wprost wymieniają dworce i hale peronowe wśród swoich zastosowań. Wybór marki zależy więc głównie od efektu: Topcer to szybkie wiktoriańskie wzory na siatce i szeroka paleta kolorów, Winckelmans – największa swoboda w projektowaniu własnych mozaik (ponad 3000 wariantów), a Zahna Fliesen – wierne rekonstrukcje oryginalnych posadzek dla obiektów pod opieką konserwatora.
Strefy dworca i ich posadzki
- Hol kasowy – miejsce na najbogatszy wzór: ceramiczny „dywan” z polem środkowym i bordiurą, który od razu buduje reprezentacyjny charakter wnętrza.
- Ciągi komunikacyjne – szachownica lub prosty raster prowadzą wzrok i ruch. Przy modernizacji dworca w Białymstoku w posadzkę w szachownicę wkomponowano oznaczone ścieżki dla osób z niepełnosprawnościami – historię da się połączyć z dostępnością.
- Poczekalnie – spokojniejszy wzór w ciepłych barwach, często uzupełniony boazerią i zachowanymi elementami, jak historyczny piec kaflowy obramowany bordiurą.
- Strefy wejściowe i przedsionki – płytki mrozoodporne i antypoślizgowe, które wytrzymają wodę, śnieg i sól nanoszone z zewnątrz.
- Ściany przejść podziemnych – płytki ścienne również bywają zabytkiem. Na dworcu w Toruniu w przejściu podziemnym zachowano oryginalne płytki Villeroy & Boch z 1943 roku, wyraźnie odróżniające się od nowych.
Trzy sposoby pracy z historią
- Zachowanie i uzupełnienie – oryginalne płytki zostają na swoim miejscu, a ubytki uzupełnia się replikami. Tak zrobiono na jednym z mazowieckich dworców, gdzie pozostawiono oryginalne zielone i jasnobeżowe płytki tworzące geometryczny wzór.
- Przeniesienie fragmentu – z zachowanych płytek układa się mniejszą kompozycję, np. wzorzysty dywan z bordiurą w reprezentacyjnym miejscu, a resztę posadzki wykonuje z nowych płytek.
- Wierna replika – gdy oryginał nie przetrwał, odtwarza się go na podstawie zdjęć archiwalnych lub zachowanej płytki. Producenci tacy jak Zahna Fliesen wykonują repliki identyczne pod względem koloru, formy i wielkości – ich płytki leżą m.in. na dworcu PKP w Opolu.
Przestrogą jest dworzec Gdańsk Oliwa, gdzie podczas modernizacji skuto stuletnie płytki z przejścia podziemnego. Raz utraconej posadzki nie da się już zachować – można ją tylko odtworzyć.
Możliwości: od odtworzenia po nową interpretację
Praca z płytkami historycznymi daje projektantom i inwestorom dużą swobodę. W zależności od potrzeb obiektu można:
- wiernie odtworzyć oryginalny wzór na podstawie zachowanych fragmentów, zdjęć archiwalnych lub dokumentacji konserwatorskiej,
- uzupełnić ubytki w zachowanej posadzce płytkami dopasowanymi kolorem, formatem i fakturą,
- zaprojektować nowy układ w duchu epoki, gdy oryginał nie przetrwał,
- wyznaczyć strefy funkcjonalne – ciągi komunikacyjne, poczekalnie, przejścia – za pomocą zmiany wzoru lub koloru,
- zintegrować oznaczenia dla osób z niepełnosprawnościami z historycznym charakterem posadzki.
Wsparcie doradców Herbeć® obejmuje dobór kolekcji, przygotowanie układu oraz koordynację dostaw – tak, aby efekt końcowy był spójny z wizją architekta i wytycznymi konserwatora.
Renowacja zamiast skuwania
Jednym z najważniejszych atutów płytek historycznych jest możliwość renowacji i uzupełniania. Wiele dworców wciąż kryje fragmenty oryginalnych posadzek. Zamiast je skuwać, można je zachować i wkomponować w nową aranżację, uzupełniając brakujące elementy płytkami produkowanymi według tradycyjnych receptur.
To podejście ma kilka zalet:
- chroni autentyczną substancję zabytkową, co jest kluczowe przy obiektach rejestrowych,
- pozwala uniknąć efektu „nowego w starym” – uzupełnienia nie odstają od oryginału,
- zmniejsza zakres prac i ilość odpadów budowlanych.
Nowy wizerunek dworca – i miasta
Odnowiony dworzec zmienia sposób, w jaki postrzegane jest całe miasto. Przemyślana, historyczna posadzka sprawia, że wnętrze przestaje kojarzyć się z zaniedbaniem, a zaczyna z dbałością, kulturą i szacunkiem dla dziedzictwa. Dworce w Otwocku, Oławie czy Milanówku są tego dobrym przykładem – po modernizacji stają się miejscami, z których lokalne społeczności mogą być dumne, a podróżni chętniej spędzają w nich czas.
Dla zarządcy obiektu to również wymierna korzyść: estetyczne, zadbane wnętrze lepiej się prezentuje, łatwiej przyciąga najemców lokali usługowych i dłużej zachowuje dobry wygląd.
Zalety płytek historycznych barwionych w masie
Dworzec to jedno z najbardziej wymagających środowisk dla posadzki: intensywny ruch pieszy, walizki na kółkach, wózki, piasek, woda i sól zimą, częste mycie maszynowe. Płytki historyczne barwione w masie są na to przygotowane lepiej niż większość materiałów podłogowych.
Trwałość i odporność
- Kolor przez całą grubość płytki – wzór nie ściera się nawet po latach ruchu tysięcy podróżnych, a ewentualny odprysk nie odsłania innego koloru pod spodem.
- Stabilność barwy na dziesięciolecia – Winckelmans deklaruje zachowanie koloru przez około 100 lat.
- Wyższa odporność na ścieranie niż marmur, kamień naturalny czy szkliwiony gres – bez szkliwa nie ma czego zetrzeć.
- Odporność mechaniczna i chemiczna – posadzka znosi uderzenia, ciężki bagaż, wózki serwisowe, sól drogową i profesjonalne środki czyszczące.
- Mrozoodporność dzięki niskiej nasiąkliwości – płytki sprawdzają się w przedsionkach, strefach wejściowych, przejściach i na zewnątrz.
Bezpieczeństwo i komfort użytkowania
- Antypoślizgowa, matowa powierzchnia – nieszkliwiona płytka zapewnia przyczepność także przy wilgotnym obuwiu; dostępne są warianty o podwyższonej klasie antypoślizgowości.
- Kontrastowe wzory – szachownice, pasy i bordiury można wykorzystać do wyznaczania ciągów komunikacyjnych i stref, co ułatwia orientację również osobom słabowidzącym.
- Zgodność z ogrzewaniem podłogowym – ważna w poczekalniach i holach.
Ekonomia w całym cyklu życia obiektu
- Łatwe utrzymanie czystości – powierzchnia dobrze znosi codzienne mycie maszynowe; część płytek, np. Zahna Fliesen, nie wymaga impregnacji ani po ułożeniu, ani w trakcie eksploatacji.
- Wymiana pojedynczych elementów – uszkodzoną płytkę można wymienić punktowo, bez skuwania całej posadzki i bez wyłączania holu z użytku.
- Te same kolory i formaty przez lata – kolekcje historyczne są produkowane długofalowo, więc uzupełnienia po kilku latach pasują do posadzki.
- Kompletny system wykończeń – cokoły, narożniki, elementy stopni i spoczników pozwalają spójnie wykończyć schody, podesty i dylatacje.
- Długowieczność zamiast cyklicznych remontów – wyższy koszt początkowy zwraca się w braku wymian i niższych kosztach utrzymania.
Wartość historyczna i wizerunkowa
- Autentyczny materiał i technologia – nieszkliwiona kamionka i gres barwiony w masie to dokładnie ten typ płytek, który kładziono na dworcach na przełomie XIX i XX wieku, co ułatwia uzgodnienia z konserwatorem zabytków.
- Wierne repliki oryginalnych wzorów – możliwość odtworzenia posadzki na podstawie zachowanej płytki lub zdjęcia archiwalnego.
- Szlachetne starzenie się – posadzka z czasem nabiera patyny zamiast wyglądać na zniszczoną; najlepszym dowodem są historyczne podłogi, które przetrwały ponad sto lat.
Herbeć® – sprawdzony partner w dostawach płytek na dworce
Posadzka na dworcu to inna skala odpowiedzialności niż w prywatnym wnętrzu: duże metraże, wymagania konserwatora, harmonogram prac przy czynnym obiekcie i zero tolerancji dla błędów. Grupa Herbeć® działa od 1977 roku i ma za sobą realizacje na sześciu dworcach PKP – od XIX-wiecznych zabytków po powojenny modernizm. Wiemy, jak przeprowadzić dostawę płytek historycznych od koncepcji po odbiór.
Dlaczego inwestorzy i generalni wykonawcy wybierają Herbeć®
- Bezpośredni dostęp do producentów – jesteśmy oficjalnym dystrybutorem Topcer i Winckelmans oraz wyłącznym dystrybutorem Zahna Fliesen w Polsce. Jeden partner zapewnia trzy uzupełniające się marki i pełną paletę wzorów.
- Doświadczenie w obiektach zabytkowych – dobieramy materiał, kolory i układy zgodne z wytycznymi konserwatora i dokumentacją historyczną, także przy uzupełnianiu zachowanych posadzek.
- Wsparcie projektowe – przygotowujemy układy posadzek i rozpisanie materiału, pomagamy przenieść wizję architekta na konkretne formaty, kolory i elementy wykończeniowe.
- Próbki i showroomy – płytki można zobaczyć i ocenić na żywo w naszych showroomach w Warszawie i Krakowie, a próbki przekazujemy inwestorom i architektom.
- Logistyka w całej Polsce – koordynujemy dostawy na budowę zgodnie z harmonogramem wykonawcy, również etapami przy obiektach czynnych dla podróżnych.
- Opieka po realizacji – te same kolekcje są dostępne latami, więc zarządca obiektu może bez problemu uzupełnić pojedyncze płytki.
Co zyskuje inwestor: posadzkę zgodną z charakterem zabytku, akceptowaną przez konserwatora, która przez dziesięciolecia nie będzie wymagała wymiany.
Co zyskuje generalny wykonawca: jednego dostawcę od doboru materiału po dostawę, przewidywalny harmonogram i wsparcie techniczne na budowie.
Przygotowujesz modernizację dworca lub obiektu zabytkowego?
Jeśli jesteś inwestorem, generalnym wykonawcą lub architektem i pracujesz nad renowacją dworca, budynku użyteczności publicznej, kamienicy lub hotelu – skontaktuj się z doradcami Herbeć® już na etapie projektu lub przetargu. Pomożemy dobrać kolekcję, przygotować układ posadzki, wycenić materiał i zaplanować dostawy tak, by posadzka służyła podróżnym przez kolejne pokolenia.
+48 602 33 22 33 · herbec@herbec.pl · Showroom Herbeć®, ul. Rzymowskiego 30, Warszawa
Częste pytania FAQ
WARSZAWA
ul. Rzymowskiego 30 (Mokotów)
Kontakt: +48 602 33 22 33
Katarzyna +48 888 555 070
KRAKÓW
ul. Włodzimierza Tetmajera 83, 31-352
Kontakt: +48 602 33 22 33
Piotr Jr. +48 600 125 846
REŃSKA WIEŚ
ul. Pawłowicka 24 (Opolskie)
Kontakt: +48 602 33 22 33
Natalia +48 602 68 14 36








