Płytki historyczne i dworce kolejowe – doskonały duet w wydaniu Herbeć®

Dworzec kolejowy to coś więcej niż poczekalnia i kasa biletowa. To pierwsza wizytówka miasta, miejsce powitań i pożegnań, a często także jeden z najcenniejszych zabytków architektury w okolicy. Właśnie dlatego wykończenie jego wnętrz wymaga wyjątkowej wrażliwości: musi szanować historię budynku, a jednocześnie sprostać codziennemu ruchowi tysięcy podróżnych. Płytki historyczne – kamionkowe, ceramiczne i cementowe – łączą te dwa światy jak żaden inny materiał. Grupa Herbeć® od lat dostarcza je do obiektów, w których liczy się zarówno piękno, jak i trwałość, a realizacje na dworcach PKP Suwałki, PKP Otwock, PKP Oława, PKP Wawer, PKP Pruszków i PKP Milanówek pokazują, jak dobrze ten duet sprawdza się w praktyce.

Dlaczego płytki historyczne mają znaczenie na dworcach?

Większość polskich dworców powstała w czasach, gdy posadzka była elementem reprezentacyjnym. Geometryczne wzory, szachownice, bordiury i ornamenty roślinne nadawały holom charakter i prestiż. Przez dekady wiele z tych wnętrz zostało jednak zniszczonych – oryginalne płytki skuwano, zastępując je przypadkową terakotą lub gresem bez wyrazu.

Dziś podejście się zmienia. Przy modernizacji zabytkowych dworców coraz częściej stawia się na odtworzenie historycznego wystroju, a nie na jego zatarcie. Płytki historyczne pozwalają:

  • zachować tożsamość budynku i jego związek z epoką, w której powstał,
  • spełnić wymagania konserwatorskie przy obiektach wpisanych do rejestru zabytków,
  • przywrócić wnętrzu reprezentacyjny charakter, który doceniają zarówno mieszkańcy, jak i podróżni.

Wybrane realizacje Herbeć® na dworcach PKP

Każdy z dworców, przy których modernizacji uczestniczyła Grupa Herbeć®, ma inną historię, inny styl i inne potrzeby. To najlepszy dowód na to, jak szerokie możliwości dają płytki historyczne.

  • PKP Oława – najstarszy czynny dworzec kolejowy w Polsce, którego historia sięga lat 40. XIX wieku. Tutaj posadzka musiała godnie towarzyszyć budynkowi o wyjątkowej randze historycznej.
  • PKP Otwock – zabytkowy dworzec z 1910 roku, zaprojektowany przez Jana Fijałkowskiego i od lat wpisany do rejestru zabytków. Prace prowadzone pod nadzorem konserwatora wymagały materiałów wiernych epoce.
  • PKP Suwałki – zabytkowy obiekt z końca XIX wieku, związany z historią linii kolejowej i miasta, który po latach oczekiwania przeszedł gruntowną odnowę.
  • PKP Wawer – przykład powojennej, modernistycznej architektury kolejowej, gdzie płytki podkreślają charakter innej epoki niż XIX-wieczne dworce.
  • PKP Pruszków – zespół zabudowań dworcowych na jednej z najstarszych linii podmiejskich w Polsce, codziennie obsługujący ogromny ruch pasażerów.
  • PKP Milanówek – dworzec, który po latach zaniedbań zyskał zupełnie nowy wizerunek i stał się przyjemnym miejscem oczekiwania na pociąg.

Różnorodność tych obiektów – od dziewiętnastowiecznej klasyki po powojenny modernizm – pokazuje, że płytki historyczne to nie jeden styl, lecz cała paleta możliwości.

Estetyka, która opowiada historię

Płytki historyczne to przede wszystkim wzór i kolor. W ofercie Herbeć® znajdują się kolekcje trzech renomowanych producentów, którzy od dziesięcioleci specjalizują się w płytkach do przestrzeni o dużym natężeniu ruchu: Winckelmans – francuska manufaktura działająca od 1894 roku (oficjalna strona: winckelmans.com), Topcer – portugalski producent, którego płytki trafiają m.in. na stacje kolejowe i stacje metra (oficjalna strona: topcer.com), oraz Zahna Fliesen – niemiecka wytwórnia z ponad 130-letnią tradycją (oficjalna strona: zahna-fliesen.de). Ich kolekcje pozwalają odtworzyć niemal każdy historyczny układ posadzki:

  • klasyczne szachownice w zestawieniu czerni i bieli,
  • posadzki mozaikowe z drobnych elementów kamionkowych,
  • dywany ceramiczne z bordiurą i polem środkowym,
  • motywy roślinne i geometryczne inspirowane secesją i art déco,
  • stonowane, ziemiste barwy charakterystyczne dla wnętrz z przełomu XIX i XX wieku.

Dzięki temu posadzka staje się nie tylko podłogą, ale elementem narracji o historii miejsca – czymś, na co podróżny zwraca uwagę i co zapamiętuje.

Style i sposoby wykorzystania płytek historycznych na dworcach

Złoty wiek wzorzystych posadzek przypadł na przełom XIX i XX wieku, gdy w całej Europie działały manufaktury wielobarwnych płytek ceramicznych i cementowych. Dlatego wiele dworców z tego okresu miało posadzki, które dziś warto odtworzyć. Dobór wzoru zależy od epoki budynku i od tego, którą strefę dworca wykańczamy.

Styl dopasowany do epoki

Epoka budynku Charakter posadzki Topcer Winckelmans Zahna Fliesen Efekt na dworcu
Historyzm, neorenesans (poł. XIX w.) Szachownice i geometryczne dywany w stonowanych barwach, bordiury wzdłuż ścian Dwukolorowa szachownica z płytek 10×10 cm, gotowe wzory i bordiury z serii Victorian Designs & Borders Klasyczna szachownica i dywany z drobnych kwadratów z bordiurą, cokoły domykające posadzkę przy ścianach Rekonstrukcje oryginalnych XIX-wiecznych wzorów, oktagony 15 i 17 cm z kosteczką, bordiury z elementami narożnymi Reprezentacyjny hol nawiązujący do początków kolei, łatwiejsze uzgodnienia z konserwatorem
Secesja i wczesny modernizm (ok. 1900–1914) Motywy roślinne, łuki, fryzy, ciepłe ziemiste kolory Oktagony z kontrastową kosteczką, wiktoriańskie bordiury w ciepłych barwach z palety ponad 30 kolorów Indywidualne mozaiki z formatów od 1,2 cm, „plaster miodu” z heksagonów, zielenie, beże, czerwienie i brązy Motywy roślinne i wielobarwne płytki odtwarzane według historycznych wzorów, bordiury spiralne i „ślimakowe” Ciepłe, salonowe wnętrze poczekalni, bordiura prowadząca wzrok do kas i wyjść
Dwudziestolecie międzywojenne Uproszczona geometria, duże pola jednobarwne, akcenty art déco Większe formaty 15×15 i 10×30 cm, heksagony, jednobarwne pola z wąską bordiurą Prostokąty, trójkąty, romby i krzyże do geometrii art déco, mocny kontrast czerni i bieli „Czekoladki” (romby), wzór z gwiazdą w kole, bordiury z motywem zygzaka Elegancka, czytelna geometria, duże pola łatwe w codziennym utrzymaniu
Powojenny modernizm (lata 50.–60.) Proste rastry, kontrastowe pasy, drobne formaty Raster z płytek 10×10 cm w jednolitych kolorach, antypoślizgowa powierzchnia Drobne kwadraty 2–5 cm układane w pasy i rastry, kontrastowe linie prowadzące Czarno-białe układy z kwadratów i heksagonów do stref intensywnego ruchu Minimalistyczny wystrój podkreślający funkcjonalizm, pasy kontrastu ułatwiające orientację

Wszystkie trzy marki łączy to, co na dworcu najważniejsze: płytki są nieszkliwione i barwione w masie, więc wzór nie ściera się pod butami i kółkami walizek, a do tego są mrozoodporne i antypoślizgowe. Winckelmans i Zahna Fliesen wprost wymieniają dworce i hale peronowe wśród swoich zastosowań. Wybór marki zależy więc głównie od efektu: Topcer to szybkie wiktoriańskie wzory na siatce i szeroka paleta kolorów, Winckelmans – największa swoboda w projektowaniu własnych mozaik (ponad 3000 wariantów), a Zahna Fliesen – wierne rekonstrukcje oryginalnych posadzek dla obiektów pod opieką konserwatora.

Strefy dworca i ich posadzki

  • Hol kasowy – miejsce na najbogatszy wzór: ceramiczny „dywan” z polem środkowym i bordiurą, który od razu buduje reprezentacyjny charakter wnętrza.
  • Ciągi komunikacyjne – szachownica lub prosty raster prowadzą wzrok i ruch. Przy modernizacji dworca w Białymstoku w posadzkę w szachownicę wkomponowano oznaczone ścieżki dla osób z niepełnosprawnościami – historię da się połączyć z dostępnością.
  • Poczekalnie – spokojniejszy wzór w ciepłych barwach, często uzupełniony boazerią i zachowanymi elementami, jak historyczny piec kaflowy obramowany bordiurą.
  • Strefy wejściowe i przedsionki – płytki mrozoodporne i antypoślizgowe, które wytrzymają wodę, śnieg i sól nanoszone z zewnątrz.
  • Ściany przejść podziemnych – płytki ścienne również bywają zabytkiem. Na dworcu w Toruniu w przejściu podziemnym zachowano oryginalne płytki Villeroy & Boch z 1943 roku, wyraźnie odróżniające się od nowych.

Trzy sposoby pracy z historią

  1. Zachowanie i uzupełnienie – oryginalne płytki zostają na swoim miejscu, a ubytki uzupełnia się replikami. Tak zrobiono na jednym z mazowieckich dworców, gdzie pozostawiono oryginalne zielone i jasnobeżowe płytki tworzące geometryczny wzór.
  2. Przeniesienie fragmentu – z zachowanych płytek układa się mniejszą kompozycję, np. wzorzysty dywan z bordiurą w reprezentacyjnym miejscu, a resztę posadzki wykonuje z nowych płytek.
  3. Wierna replika – gdy oryginał nie przetrwał, odtwarza się go na podstawie zdjęć archiwalnych lub zachowanej płytki. Producenci tacy jak Zahna Fliesen wykonują repliki identyczne pod względem koloru, formy i wielkości – ich płytki leżą m.in. na dworcu PKP w Opolu.

Przestrogą jest dworzec Gdańsk Oliwa, gdzie podczas modernizacji skuto stuletnie płytki z przejścia podziemnego. Raz utraconej posadzki nie da się już zachować – można ją tylko odtworzyć.

Możliwości: od odtworzenia po nową interpretację

Praca z płytkami historycznymi daje projektantom i inwestorom dużą swobodę. W zależności od potrzeb obiektu można:

  • wiernie odtworzyć oryginalny wzór na podstawie zachowanych fragmentów, zdjęć archiwalnych lub dokumentacji konserwatorskiej,
  • uzupełnić ubytki w zachowanej posadzce płytkami dopasowanymi kolorem, formatem i fakturą,
  • zaprojektować nowy układ w duchu epoki, gdy oryginał nie przetrwał,
  • wyznaczyć strefy funkcjonalne – ciągi komunikacyjne, poczekalnie, przejścia – za pomocą zmiany wzoru lub koloru,
  • zintegrować oznaczenia dla osób z niepełnosprawnościami z historycznym charakterem posadzki.

Wsparcie doradców Herbeć® obejmuje dobór kolekcji, przygotowanie układu oraz koordynację dostaw – tak, aby efekt końcowy był spójny z wizją architekta i wytycznymi konserwatora.

Renowacja zamiast skuwania

Jednym z najważniejszych atutów płytek historycznych jest możliwość renowacji i uzupełniania. Wiele dworców wciąż kryje fragmenty oryginalnych posadzek. Zamiast je skuwać, można je zachować i wkomponować w nową aranżację, uzupełniając brakujące elementy płytkami produkowanymi według tradycyjnych receptur.

To podejście ma kilka zalet:

  • chroni autentyczną substancję zabytkową, co jest kluczowe przy obiektach rejestrowych,
  • pozwala uniknąć efektu „nowego w starym” – uzupełnienia nie odstają od oryginału,
  • zmniejsza zakres prac i ilość odpadów budowlanych.

Nowy wizerunek dworca – i miasta

Odnowiony dworzec zmienia sposób, w jaki postrzegane jest całe miasto. Przemyślana, historyczna posadzka sprawia, że wnętrze przestaje kojarzyć się z zaniedbaniem, a zaczyna z dbałością, kulturą i szacunkiem dla dziedzictwa. Dworce w Otwocku, Oławie czy Milanówku są tego dobrym przykładem – po modernizacji stają się miejscami, z których lokalne społeczności mogą być dumne, a podróżni chętniej spędzają w nich czas.

Dla zarządcy obiektu to również wymierna korzyść: estetyczne, zadbane wnętrze lepiej się prezentuje, łatwiej przyciąga najemców lokali usługowych i dłużej zachowuje dobry wygląd.

Zalety płytek historycznych barwionych w masie

Dworzec to jedno z najbardziej wymagających środowisk dla posadzki: intensywny ruch pieszy, walizki na kółkach, wózki, piasek, woda i sól zimą, częste mycie maszynowe. Płytki historyczne barwione w masie są na to przygotowane lepiej niż większość materiałów podłogowych.

Trwałość i odporność

  • Kolor przez całą grubość płytki – wzór nie ściera się nawet po latach ruchu tysięcy podróżnych, a ewentualny odprysk nie odsłania innego koloru pod spodem.
  • Stabilność barwy na dziesięciolecia – Winckelmans deklaruje zachowanie koloru przez około 100 lat.
  • Wyższa odporność na ścieranie niż marmur, kamień naturalny czy szkliwiony gres – bez szkliwa nie ma czego zetrzeć.
  • Odporność mechaniczna i chemiczna – posadzka znosi uderzenia, ciężki bagaż, wózki serwisowe, sól drogową i profesjonalne środki czyszczące.
  • Mrozoodporność dzięki niskiej nasiąkliwości – płytki sprawdzają się w przedsionkach, strefach wejściowych, przejściach i na zewnątrz.

Bezpieczeństwo i komfort użytkowania

  • Antypoślizgowa, matowa powierzchnia – nieszkliwiona płytka zapewnia przyczepność także przy wilgotnym obuwiu; dostępne są warianty o podwyższonej klasie antypoślizgowości.
  • Kontrastowe wzory – szachownice, pasy i bordiury można wykorzystać do wyznaczania ciągów komunikacyjnych i stref, co ułatwia orientację również osobom słabowidzącym.
  • Zgodność z ogrzewaniem podłogowym – ważna w poczekalniach i holach.

Ekonomia w całym cyklu życia obiektu

  • Łatwe utrzymanie czystości – powierzchnia dobrze znosi codzienne mycie maszynowe; część płytek, np. Zahna Fliesen, nie wymaga impregnacji ani po ułożeniu, ani w trakcie eksploatacji.
  • Wymiana pojedynczych elementów – uszkodzoną płytkę można wymienić punktowo, bez skuwania całej posadzki i bez wyłączania holu z użytku.
  • Te same kolory i formaty przez lata – kolekcje historyczne są produkowane długofalowo, więc uzupełnienia po kilku latach pasują do posadzki.
  • Kompletny system wykończeń – cokoły, narożniki, elementy stopni i spoczników pozwalają spójnie wykończyć schody, podesty i dylatacje.
  • Długowieczność zamiast cyklicznych remontów – wyższy koszt początkowy zwraca się w braku wymian i niższych kosztach utrzymania.

Wartość historyczna i wizerunkowa

  • Autentyczny materiał i technologia – nieszkliwiona kamionka i gres barwiony w masie to dokładnie ten typ płytek, który kładziono na dworcach na przełomie XIX i XX wieku, co ułatwia uzgodnienia z konserwatorem zabytków.
  • Wierne repliki oryginalnych wzorów – możliwość odtworzenia posadzki na podstawie zachowanej płytki lub zdjęcia archiwalnego.
  • Szlachetne starzenie się – posadzka z czasem nabiera patyny zamiast wyglądać na zniszczoną; najlepszym dowodem są historyczne podłogi, które przetrwały ponad sto lat.

Herbeć® – sprawdzony partner w dostawach płytek na dworce

Posadzka na dworcu to inna skala odpowiedzialności niż w prywatnym wnętrzu: duże metraże, wymagania konserwatora, harmonogram prac przy czynnym obiekcie i zero tolerancji dla błędów. Grupa Herbeć® działa od 1977 roku i ma za sobą realizacje na sześciu dworcach PKP – od XIX-wiecznych zabytków po powojenny modernizm. Wiemy, jak przeprowadzić dostawę płytek historycznych od koncepcji po odbiór.

Dlaczego inwestorzy i generalni wykonawcy wybierają Herbeć®

  • Bezpośredni dostęp do producentów – jesteśmy oficjalnym dystrybutorem Topcer i Winckelmans oraz wyłącznym dystrybutorem Zahna Fliesen w Polsce. Jeden partner zapewnia trzy uzupełniające się marki i pełną paletę wzorów.
  • Doświadczenie w obiektach zabytkowych – dobieramy materiał, kolory i układy zgodne z wytycznymi konserwatora i dokumentacją historyczną, także przy uzupełnianiu zachowanych posadzek.
  • Wsparcie projektowe – przygotowujemy układy posadzek i rozpisanie materiału, pomagamy przenieść wizję architekta na konkretne formaty, kolory i elementy wykończeniowe.
  • Próbki i showroomy – płytki można zobaczyć i ocenić na żywo w naszych showroomach w Warszawie i Krakowie, a próbki przekazujemy inwestorom i architektom.
  • Logistyka w całej Polsce – koordynujemy dostawy na budowę zgodnie z harmonogramem wykonawcy, również etapami przy obiektach czynnych dla podróżnych.
  • Opieka po realizacji – te same kolekcje są dostępne latami, więc zarządca obiektu może bez problemu uzupełnić pojedyncze płytki.

Co zyskuje inwestor: posadzkę zgodną z charakterem zabytku, akceptowaną przez konserwatora, która przez dziesięciolecia nie będzie wymagała wymiany.

Co zyskuje generalny wykonawca: jednego dostawcę od doboru materiału po dostawę, przewidywalny harmonogram i wsparcie techniczne na budowie.

Przygotowujesz modernizację dworca lub obiektu zabytkowego?

Jeśli jesteś inwestorem, generalnym wykonawcą lub architektem i pracujesz nad renowacją dworca, budynku użyteczności publicznej, kamienicy lub hotelu – skontaktuj się z doradcami Herbeć® już na etapie projektu lub przetargu. Pomożemy dobrać kolekcję, przygotować układ posadzki, wycenić materiał i zaplanować dostawy tak, by posadzka służyła podróżnym przez kolejne pokolenia.

+48 602 33 22 33 · herbec@herbec.pl · Showroom Herbeć®, ul. Rzymowskiego 30, Warszawa

Częste pytania FAQ

Jakie płytki kamionkowe na dworzec wybrać, żeby posadzka przetrwała dziesięciolecia?
Na dworzec najlepiej sprawdzają się nieszkliwione płytki kamionkowe barwione w masie. Kolor przenika całą grubość płytki, więc wzór nie ściera się pod tysiącami kroków, walizkami i wózkami. Takie płytki są mrozoodporne, antypoślizgowe i odporne na sól drogową oraz środki czyszczące. W ofercie Herbeć® spełniają te wymagania kolekcje Winckelmans, Topcer i Zahna Fliesen.

Czy podczas renowacji dworca można zachować oryginalną posadzkę?
Tak – i warto. Dobrze zaplanowana renowacja dworca nie musi oznaczać skuwania historycznych płytek. Zachowane fragmenty można oczyścić i uzupełnić replikami dopasowanymi kolorem, formatem i fakturą, a gdy oryginalnej posadzki jest niewiele – ułożyć z niej reprezentacyjny „dywan” z bordiurą w holu, a resztę wykonać z nowych płytek. Gdy oryginał nie przetrwał, odtwarza się go na podstawie zdjęć archiwalnych lub zachowanej płytki.

Czy płytki kamionkowe na dworzec zabytkowy zaakceptuje konserwator?
Nieszkliwiona kamionka i gres barwiony w masie to ten sam typ materiału, który kładziono na dworcach na przełomie XIX i XX wieku. Dzięki temu płytki historyczne pozwalają spełnić wymagania konserwatorskie zarówno pod względem wyglądu, jak i technologii. Doradcy Herbeć® pomagają dobrać wzory, kolory i układy zgodne z dokumentacją historyczną i wytycznymi konserwatora, a próbki ułatwiają uzgodnienia jeszcze przed zamówieniem.

Na jakim etapie renowacji dworca zaangażować dostawcę płytek?
Najlepiej już na etapie projektu lub przygotowania oferty przetargowej. Wczesny kontakt pozwala inwestorowi i generalnemu wykonawcy dobrać kolekcję, rozpisać materiał i wycenić posadzkę bez ryzyka zamian w trakcie budowy. Herbeć® przygotowuje układy posadzek, wycenę, zamówienie do producenta, koordynuje dostawy w całej Polsce.

WARSZAWA

ul. Rzymowskiego 30 (Mokotów)
Kontakt: +48 602 33 22 33
Katarzyna +48 888 555 070

KRAKÓW

ul. Włodzimierza Tetmajera 83, 31-352
Kontakt: +48 602 33 22 33
Piotr Jr. +48 600 125 846

REŃSKA WIEŚ

 ul. Pawłowicka 24 (Opolskie)
Kontakt: +48 602 33 22 33
Natalia +48 602 68 14 36